Tìm kiếm: lịch sử văn hóa

Sáng 30/4 (tức ngày 14/3 năm Bính Ngọ), tại Khu di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia Cầu Ngói - Chùa Lương - Đền thờ Thủy tổ, xã Hải Anh trang trọng tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống Quần Anh năm 2026. Đông đảo cán bộ, đảng viên, nhân dân và du khách thập phương về dự.

Xã Nam Minh (Ninh Bình) hiện sở hữu 3 di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia, 10 di tích cấp tỉnh và 27 di tích nằm trong danh mục kiểm kê. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản luôn được địa phương chú trọng nhằm giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, đồng thời bước đầu khơi dậy tiềm năng du lịch văn hóa tâm linh tại địa phương.

Chiều 26-4 (tức mùng 10-3 âm lịch), tại di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh Đình - Phủ Phương Bông, Tổ dân phố 3 (phường Thiên Trường) diễn ra Lễ dâng hương tưởng niệm ngày mất Thánh Mẫu Trịnh Ngọc Đôi Công chúa.

Sáng 21/4, tại di tích lịch sử văn hóa quốc gia Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền (xã Nam Hồng), Bảo tàng tỉnh Ninh Bình tổ chức chương trình giáo dục truyền thống cho học sinh trên địa bàn xã với chủ đề “Tự hào truyền thống khoa bảng quê hương”. Tới dự có đại diện lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa và Thể thao, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh cùng đông đảo cán bộ, giáo viên, học sinh các trường học trên địa bàn.

Phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản đang trở thành “phép thử” đối với năng lực quản trị và tầm nhìn của nhiều địa phương. Với Ninh Bình - nơi hội tụ dày đặc các di sản lịch sử, văn hóa và cảnh quan - bài toán đó càng cấp thiết. Bởi khi du lịch tăng trưởng nhanh thì áp lực lên di sản gia tăng, đòi hỏi phải có giải pháp phù hợp để vừa khai thác hiệu quả nguồn lực, vừa gìn giữ giá trị cốt lõi cho thế hệ sau.

Hưởng ứng Tháng Thanh niên năm 2026 và thiết thực chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, sáng 12/3, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn phối hợp với cấp ủy, chính quyền phường Nam Định và phường Thiên Trường tổ chức ra mắt công trình thanh niên cấp tỉnh gắn với các hoạt động chuyển đổi số và bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn.

Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ ký công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14, năm 2025), tỉnh Ninh Bình có 5 hiện vật, nhóm hiện vật được vinh danh trong đợt này. Đây là những hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa đang được lưu giữ và phát huy giá trị nhằm góp phần giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, tham quan của đông đảo nhân dân và du khách.

Đêm 2/3 (tức 14 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Khu Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đặc biệt Đền Trần - Chùa Phổ Minh (phường Nam Định) đã diễn ra Lễ Khai ấn Đền Trần Xuân Bính Ngọ 2026.

Trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa thời Trần trên địa bàn phường Nam Định, bên cạnh Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Trần, chùa Phổ Minh, còn có nhiều di tích mang đậm dấu ấn vương triều, nơi lưu giữ các giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể gắn với các thái ấp, điền trang của vương hầu, quý tộc nhà Trần. Tiêu biểu như thái ấp của Thái sư Trần Thủ Độ, điền trang của An Sinh Vương Trần Liễu - phụ thân Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn... Các thái ấp, điền trang này đã được lịch sử ghi nhận là một trong những đặc điểm nổi bật góp phần tạo nên cơ sở kinh tế - xã hội dưới thời Trần.

Sáng 26/2 (tức ngày 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ xã Nam Hồng tổ chức Lễ khai bút Xuân Bính Ngọ 2026 tại Di tích Lịch sử Văn hóa quốc gia Đền thờ Nguyễn Hiền (thôn Dương A, xã Nam Hồng). Dự buổi lễ có đại diện lãnh đạo xã, Ban Quản lý di tích, các cụ cao niên, lãnh đạo các nhà trường cùng đông đảo cán bộ, giáo viên, học sinh trên địa bàn.

Ngày 30/1/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TU về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai, khoáng sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu về khai thác khoáng sản phải bảo đảm an ninh, quốc phòng, bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử, văn hóa, di sản...

Xã Nam Trực (sáp nhập từ các xã Nam Cường, Nam Hùng, thị trấn Nam Giang) là vùng đất cổ giàu truyền thống văn hóa với nhiều công trình kiến trúc, di tích lịch sử - văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp tỉnh. Gắn với hệ thống di tích là các sinh hoạt văn hóa dân gian, lễ hội truyền thống của Nhân dân các thôn, làng từ bao đời nay, đặc biệt tập trung vào 3 tháng mùa Xuân.

Mùa Xuân luôn tưng bừng với không khí lễ hội khắp các miền quê. Không gian di sản, sinh hoạt tín ngưỡng và những phong tục cổ truyền cùng dòng người đi lễ, dự hội tạo nên bức tranh Xuân sinh động nơi vùng đất Ninh Bình có bề dày lịch sử, văn hóa truyền thống.

Ngày mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026, Khu Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia đặc biệt Đền Trần, Chùa Phổ Minh (phường Nam Định) đón đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến du xuân, đi lễ, cầu may đầu năm. Đây là nét đẹp văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Sắc xuân lan tỏa khắp khuôn viên di tích, hòa cùng niềm hân hoan của du khách trong những ngày đầu năm mới.

Số hóa các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa đang trở thành phương thức hiệu quả trong giáo dục truyền thống cho thanh, thiếu nhi, đồng thời góp phần quảng bá sâu rộng giá trị di sản của Ninh Bình. Từ ý nghĩa đó, tuổi trẻ Ninh Bình đã tích cực tham gia số hóa các địa chỉ đỏ, ứng dụng công nghệ vào giới thiệu, thuyết minh và lan tỏa lịch sử, qua đó làm cho các giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương được bảo tồn, tiếp cận và phát huy bền vững trong đời sống đương đại.

Trên nền tảng giá trị lịch sử, văn hóa nghìn năm, hệ thống di sản thiên nhiên đặc sắc và định hướng phát triển bền vững, Ninh Bình đang từng bước thực hiện mục tiêu chiến lược của giai đoạn 2025-2030 là trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng là đô thị di sản thiên niên kỷ. Đây là một chiến lược phát triển có cơ sở khoa học và thực tiễn, tạo nền tảng để địa phương hội nhập sâu rộng vào mạng lưới các thành phố di sản trên thế giới, đồng thời nâng cao vị thế trong tiến trình phát triển quốc gia.

Ngày 28/1/2026 (tức ngày mùng 10, tháng Chạp năm Ất Tỵ), tại Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Đền Gin, xã Nam Minh (tỉnh Ninh Bình) đã diễn ra các nghi lễ dâng ẩm thực truyền thống, nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội truyền thống Đền Gin.

Ngày 25/1, UBND xã Yên Đồng phối hợp Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Phủ Quảng Cung và các di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình: Gìn giữ và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch”.

Chiều 12/1 (tức ngày 24/11 năm Ất Tỵ), tại Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Đình Ruối, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã Tân Minh tổ chức Lễ hội truyền thống kỷ niệm 582 năm ngày mất của nhị vị Phúc thần: Kiến quốc công Trinh liệt phu nhân Lương Thị Minh Nguyệt và Kiến quốc công Trung dũng đại thần Đinh Công Tuấn.

Trong hệ thống di sản văn hóa phi vật thể ở Ninh Bình, nhiều loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian được bảo lưu và thực hành qua nhiều thế hệ. Trong đó, múa hát Lải Lèn ở xã Bắc Lý là loại hình diễn xướng dân gian cổ, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa, gắn với đời sống tinh thần của cư dân nông nghiệp.

Năm 2025 đã khép lại, năm 2026 mở ra với thật nhiều cảm xúc sâu lắng cùng niềm tin mới, khát vọng mới trong kỷ nguyên mới. Với Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân Ninh Bình, năm mới đến trong tâm thế vững vàng hơn, bản lĩnh hơn sau một năm nỗ lực không ngừng, trong niềm tin được thắp sáng và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của vùng đất, con người giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng và anh hùng.

Chiều 19/12, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức Hội thảo tư vấn, phản biện dự thảo Đề án “Tu bổ, chống xuống cấp hệ thống di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2025 - 2030”.

Năm 2025 công tác khai quật khảo cổ trên địa bàn tỉnh Ninh Bình tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng, đã cung cấp thêm các cứ liệu khoa học quan trọng, góp phần làm rõ tiến trình lịch sử văn hóa lâu dài và liên tục của vùng đất Cố đô.

Sáng ngày 11/10 (tức 20/8 Âm lịch), tại Khu Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia đặc biệt Đền Trần và Chùa Phổ Minh (phường Nam Định) đã diễn ra Nghi lễ dâng cỗ trong Lễ hội truyền thống Đền Trần, tưởng niệm 725 năm ngày mất Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn.

Sáng 11/10 (tức ngày 20 tháng 8 năm Ất Tỵ), tại Khu Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia đặc biệt Đền Trần và Chùa Phổ Minh (phường Nam Định), Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Nam Định trọng thể tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm các vị Vua Trần và 725 năm ngày mất Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn (20/8/1300 - 20/8/2025 âm lịch).